Liteya 1. Ndéngé maloba etongamaka na Lingála

Mobéko : Biténi ya liloba

Na Lingála, liloba etongamaka biténi óyo : ebandi (préfixe), mobímbí (radical), súka (finale).

Ndakisa

kobíka

ko-bík-a

ko- : ebandi (préfixe)

-bík- : mobímbí (radical)

-a : súka (finale)

Mobéko : Bibakami

Na Lingála, liloba etongamaka biténi óyo ebakamaka : ekwakya (infixe), ebéndisi (extension verbale), libosó-ya-súka (pré-final).

Ndakisa

komibíkisa

ko-mi-bík-is-a

ko- : ebandi (préfixe)

-mi- : ekwakya (infixe)

-bík- : mobímbí (radical)

-is- : ebéndisi (extension verbale)

-i : súka (finale)

Mobéko : Ebandi

Ebandi ezalaka moféme óyo ezalaka na ebandeli na kómbó.

Ndakisa

mo- ezalí ebandi ya maloba óyo :

motámbo ; mokonzi ; mosálá ; mokéngeli

Mobéko : Mobímbí

Likanisí-likonzí ezalaka na óyo tobéngi mobímbí.

Ndakisa :

-bín-: ezalí mobímbí ya maloba óyo.

kobína → ko-bín-a

kobínisa → ko-bín-is-a

kobínela → ko-bín-el-a

mabína → ma-bín-a

mobíni → mo-bín-i

ebínelo → e-bín-el-o

ebíneli → e-bín-el-i

bibínábina → bi-bín-á-bin-a

Mobéko : mosisá

Mosisá ezalí mobímbí esangáná ná súka. Mosisá yangó mókó ekokí kozala liloba mobimba óyo esálelamaka na koloba tó na kokoma.

Ndakisa

tatá :

tatá → Ø-tatá

batatá → ba-tatá

botatá → bo-tatá

kitatá → ki-tatá

Mobéko : súka

Súka, ezalí eténi óyo etíamaka na súka ya liloba. Ezalaka mókó ya bilelisi na mongóngó ya likoló tó ya mongóngó ya sé : -a, -á, -e, -é, -i, -í, -o, -ó, -u, -ú.

Ndakisa

mosálá

mo-sál-á

mobóti

mo-bót-i

lokúmu

lo-kúm-u

moléndé

mo-lénd-é

elokó

e-lok-ó

Kokende

Ko-kend-e

elóko

e-lók-o

libála

li-bál-a

ezalí

e-zal-í

mobúlú

mo-búl-ú

Laisser un commentaire

Votre adresse de messagerie ne sera pas publiée. Les champs obligatoires sont indiqués avec *